Microsoft: Active Directory Tek Başına Artık Yeterli Değil

Microsoft, kuruluşların kimlik ve erişim yönetimi stratejilerini yeniden değerlendirmeleri gerektiğine dikkat çekerek, Active Directory’nin tek başına modern BT ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalabileceğini belirtti.

Microsoft Entra Blog’da 13 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan yazıda, bulut uygulamalarının yaygınlaşması, hibrit çalışma modelleri ve yapay zeka destekli uygulamaların ortaya çıkmasıyla birlikte kimlik yönetiminin de değişmesi gerektiği vurgulandı.

Microsoft’a göre amaç, Active Directory’yi bir anda tamamen ortadan kaldırmak değil; bulut tabanlı kimlik çözümlerinin daha uygun olduğu alanlarda Active Directory bağımlılığını azaltmak.

Active Directory’ye Olan Bağımlılığın Arttığını Gösteren 5 İşaret

Microsoft, kuruluşların mevcut Active Directory altyapılarını yeniden değerlendirmeleri gerektiğini gösteren beş temel işaret sıralıyor.

1. Kimlik ekibi yenilikten çok bakım yapıyorsa

Domain Controller yönetimi, işletim sistemi ve güvenlik güncellemeleri, yedekleme, felaket kurtarma testleri, replikasyon kontrolleri ve sertifika yönetimi gibi işlemler BT ekiplerinin önemli bir zamanını tüketebiliyor.

Microsoft, modernizasyonun bu yükü azaltarak ekiplerin altyapı bakımından ziyade güçlü kimlik doğrulama, yönetişim ve otomasyon gibi iş sonuçlarına odaklanmasını sağlaması gerektiğini belirtiyor.

2. Güvenlik kontrolleri kullanıcının bulunduğu konuma bağlıysa

Geleneksel Active Directory tabanlı kimlik yönetimi, kullanıcıların kurum ağı içerisinde bulunmasını bir ölçüde güven göstergesi olarak değerlendiren dönemlerde tasarlandı.

Ancak günümüzde kullanıcılar, uygulamalar ve veriler kurum ağı sınırlarının dışına taşınıyor.

Microsoft bu nedenle erişim kararlarının yalnızca kullanıcının hangi ağdan bağlandığına göre değil; kullanıcı kimliği, cihaz, uygulama ve risk gibi bağlamsal sinyallere göre verilmesi gerektiğini savunuyor.

3. İş uygulamalarının büyük bölümü buluta taşındıysa

Microsoft 365, Salesforce, ServiceNow ve Workday gibi SaaS uygulamaları birçok kuruluşun temel iş süreçlerinin merkezinde yer alıyor.

Microsoft’a göre iş uygulamaları bulut öncelikli hale geldikçe kimlik altyapısının da buna paralel olarak bulut öncelikli olması gerekiyor.

4. Çalışan kavramı artık yalnızca personelden oluşmuyorsa

Modern çalışma ortamında yalnızca çalışanlar değil; yükleniciler, iş ortakları, tedarikçiler ve diğer dış kullanıcılar da kurumsal kaynaklara erişiyor.

Buna gelecekte yapay zeka ajanlarının da eklenmesi bekleniyor.

Bu nedenle her kimliğe yalnızca ihtiyaç duyduğu erişimin, ihtiyaç duyduğu süre boyunca verilmesi ve ihtiyaç ortadan kalktığında erişimin otomatik veya kontrollü biçimde kaldırılması önem kazanıyor.

5. Kuruluş yapay zeka için hazırlanıyorsa

Microsoft’un dikkat çektiği en yeni başlıklardan biri de yapay zeka.

AI uygulamaları ve ajanları verilere erişmek, servisleri çağırmak veya kullanıcılar ve iş süreçleri adına işlem gerçekleştirmek için çeşitli izinlere ihtiyaç duyuyor.

Bu izinlerin tanımlanması, sınırlandırılması, yönetilmesi, izlenmesi ve gerektiğinde kaldırılması gerekiyor.

Microsoft’a göre bu nedenle kimlik yönetimi, yapay zekaya hazır olmanın temel bileşenlerinden biri haline geliyor.

Microsoft Dört Öncelik Öneriyor

Microsoft, Active Directory bağımlılığını azaltmak isteyen kuruluşlar için dört temel alana odaklanılmasını öneriyor.

1. Kimlik doğrulamayı modernize edin

Oturum açma ve çok faktörlü kimlik doğrulama süreçlerinin uygun olan alanlarda Microsoft Entra ID’ye taşınması, kimlik avına dayanıklı doğrulama yöntemlerinin kullanılması ve eski kimlik doğrulama protokollerine olan bağımlılığın azaltılması öneriliyor.

2. Erişim kararlarını buluta taşıyın

Microsoft, Conditional Access ve risk tabanlı politikalarla erişim kararlarının yalnızca ağ konumuna değil, kimlik, cihaz, uygulama ve risk sinyallerine göre verilmesini öneriyor.

3. Kimlik yönetişimini genişletin

Lifecycle Management, Access Reviews, Entitlement Management, ayrıcalıklı erişim kontrolleri ve dış kullanıcıların yönetimi gibi alanların güçlendirilmesi gerekiyor.

Buna gelecekte AI ile ilişkili kimliklerin yönetişimi de dahil olacak.

4. Uygulama, cihaz ve altyapı bağımlılıklarını azaltın

Kuruluşların hâlâ Active Directory gerektiren uygulama ve iş yüklerini belirlemesi ve zaman içerisinde bu bağımlılıkları azaltacak modernizasyon çalışmalarına öncelik vermesi öneriliyor.

Microsoft: Active Directory Hemen Emekliye Ayrılmamalı

Microsoft’un açıklamasındaki önemli noktalardan biri, bu yaklaşımın “Active Directory’yi hemen kapatın” anlamına gelmemesi.

Microsoft, Active Directory’nin özellikle eski uygulamalar ve belirli altyapı gereksinimleri için kullanılmaya devam edebileceğini belirtiyor. Ancak yeni kimlik doğrulama, erişim kontrolü, yönetişim, iş birliği ve yapay zeka senaryolarında Microsoft Entra ID’nin stratejik platform haline gelmesi hedefleniyor.

Microsoft ayrıca başarılı kuruluşların tek seferde gerçekleştirilen büyük bir “Active Directory’den çıkış” projesi yerine, uygulamalar ve iş süreçleri modernleştikçe Active Directory bağımlılıklarını kademeli olarak azalttığını ifade ediyor.

Active Directory’nin Geleceği Değişiyor

Microsoft’un mesajı, Active Directory’nin sona erdiği yönünde değil. Asıl vurgu, kimlik altyapısının kullanım alanlarının yeniden değerlendirilmesi üzerine.

Özellikle bulut uygulamalarının, hibrit çalışma modellerinin ve AI ajanlarının yaygınlaşmasıyla birlikte geleneksel ağ sınırlarına dayalı kimlik güvenliği yaklaşımının yerini daha fazla Zero Trust, risk tabanlı erişim ve merkezi kimlik yönetişimi yaklaşımının alması bekleniyor.

Kuruluşlar açısından ilk adım ise mevcut Active Directory bağımlılıklarını ortaya çıkarmak ve hangi iş yüklerinin gerçekten Active Directory’ye ihtiyaç duyduğunu belirlemek.

Microsoft’a göre her bir bağımlılığın azaltılması; güvenliğin güçlendirilmesine, operasyonel yükün düşürülmesine ve Microsoft Entra ID’nin stratejik kimlik platformu olarak konumlandırılmasına katkı sağlayabilir.