RTÜK, Netflix, Disney+, HBO Max ve Prime Video İçin Yaptırım Kararı Aldı

RTÜK, Netflix, Disney+, HBO Max ile Prime Video’da yayımlanan dört yapımla ilgili incelemelerini tamamlayarak bazı içeriklerin katalogdan çıkarılmasına, platformlara idari para cezası uygulanmasına karar verdi. Kurul, kararlarında eş cinselliğin gençlere özendirildiği iddiası, çocuk istismarı, müstehcenlik ile yoğun şiddet içeren sahneler gibi gerekçelere yer verdi. Netflix’te Heartstopper: Sonsuza Dek, HBO Max’te Bang My Box: The Robin Byrd Story, Disney+’ta A Teacher katalogdan çıkarılırken Prime Video’daki Spartacus: House of Ashur için yalnızca para cezası uygulandı.

RTÜK Dört Yapım İçin Farklı Yaptırımlar Uyguladı

RTÜK kararları, dijital platformlardaki yapımların içeriklerine ilişkin farklı ihlal gerekçelerini ayrı ayrı ele aldı. Heartstopper: Sonsuza Dek için Netflix’e yüzde 3, Bang My Box: The Robin Byrd Story için HBO Max’e yüzde 3, A Teacher için Disney+’a yüzde 5 oranında idari para cezası verilirken üç yapımın Türkiye kataloglarından çıkarılmasına karar verildi. Spartacus: House of Ashur ise katalogdan kaldırılmadı ancak Prime Video hakkında idari para cezası uygulandı.

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, isteğe bağlı yayın hizmetlerini de belirli yayıncılık kuralları kapsamında denetliyor. RTÜK’ün internet ortamındaki yayıncılık faaliyetlerine ilişkin yetkileri 6112 sayılı Kanun ile ilgili yönetmelik çerçevesinde yürütülürken kurumun güncel açıklamalarında isteğe bağlı yayın platformlarının Türkiye’deki medya ekosistemindeki yeri ayrıca belirtiliyor.

Netflix kataloğundaki Heartstopper: Sonsuza Dek filmi, RTÜK incelemesinde genç izleyici kitlesi üzerinden değerlendirildi. Kurul, yapımda eş cinsel birlikteliğe ilişkin sahnelerin müzik ve görsel efektlerle estetik bir anlatım içinde sunulduğunu, filmin hedef kitlesinin gençlerden oluştuğunu değerlendirerek içeriğin genç yaş grubunu özendirici nitelikte olduğu sonucuna vardı.

Netflix Türkiye’de yapımın yaş sınırlaması ile içerik uyarılarına yer verilmesi de RTÜK kararını değiştirmedi. Kurul, filmin dayandığı kitabın daha önce Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Muzır Neşriyat Kurulu tarafından küçükler açısından uygun bulunmadığına ilişkin değerlendirmeyi de karar gerekçesinde ele aldı.

HBO Max kataloğunda yer alan Bang My Box: The Robin Byrd Story belgeseli, Robin Byrd’ün televizyon kariyerini merkeze alan bir yapım olarak RTÜK incelemesine konu oldu. Kurul, yapımda cinsellik ile pornografik unsurların açık biçimde sergilendiğini belirterek içeriğin 6112 sayılı Kanun’da yer alan genel ahlak, ailenin korunması ile müstehcenliğe ilişkin yayın ilkelerine aykırı olduğu değerlendirmesini yaptı.

RTÜK, söz konusu değerlendirme sonucunda HBO Max için içeriğin katalogdan çıkarılması ile yüzde 3 oranında idari para cezası uygulanmasına karar verdi. Karar, dijital platformların yalnızca yerli yapımları değil uluslararası kataloglarında bulunan yabancı içerikleri de Türkiye’deki yayıncılık mevzuatı açısından denetim kapsamına alabileceğini gösteriyor.

Disney+ dizisi A Teacher, öğretmen ile reşit olmayan öğrencisi arasındaki ilişkiyi konu alan anlatımı nedeniyle RTÜK’ün yaptırım uyguladığı diğer yapım oldu. Kurul, yetişkin karakterin öğrencisine yönelik davranışlarının bazı sahnelerde romantik ile erotik bir ilişki biçiminde sunulduğunu değerlendirerek çocuk istismarının niteliğinin belirsizleştirildiği sonucuna vardı.

RTÜK, çocuklara yönelik istismar içeriklerinin yayınlanmasına ilişkin 6112 sayılı Kanun’daki hükümlere dayanarak Disney+’a yüzde 5 idari para cezası verdi. A Teacher aynı zamanda platformun Türkiye kataloğundan çıkarıldı. Çocukların korunması, RTÜK’ün yayıncılık denetiminde daha önceki kararlarında da öne çıkan başlıklardan biri olurken kurum, çocukların zararlı içeriklere maruz kalmasının gelişimleri üzerindeki etkilerini çeşitli kararlarında gerekçe olarak kullanıyor.

Prime Video’da yayımlanan Spartacus: House of Ashur, diğer üç yapımdan farklı olarak katalogdan çıkarılmadı. RTÜK, dizideki ağır şiddet görüntüleri, kanlı sahneler, uzuv kopması, cinsel içerik ile çıplaklığın yoğun biçimde kullanılması gibi unsurları inceleme kapsamında değerlendirerek Prime Video’ya idari para cezası uygulanmasına karar verdi.

Kurul, dizinin tarihsel kurgu ile aksiyon-macera çerçevesinde sunulmasına rağmen bazı sahnelerde şiddetin ayrıntılı biçimde gösterildiğini, cinsel içeriklerin yoğun şekilde işlendiğini belirtti. Prime Video açısından alınan kararın katalogdan çıkarma içermemesi nedeniyle Spartacus: House of Ashur Türkiye’de platform üzerinden izlenmeye devam edecek.

Türkiye’de dijital yayın platformlarının denetimi, yalnızca içeriklerin yaş sınıflandırmasıyla sınırlı bir konu olarak kalmıyor. RTÜK, internet üzerinden sunulan yayın hizmetleri için lisans ve yayın iletim yetkilendirmesi süreçlerini de yürütürken gerekli şartların yerine getirilmemesi hâlinde 6112 sayılı Kanun kapsamında farklı hukuki mekanizmaları işletiyor.

Netflix, Disney+, HBO Max ile Prime Video gibi küresel platformlara yönelik kararlar, Türkiye’deki dijital içerik düzenlemelerinin platform katalogları üzerinde doğrudan sonuç yaratabildiğini ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde RTÜK’ün özellikle çocukların korunması, müstehcenlik, şiddet ile yayın ilkeleri kapsamında yapacağı incelemeler, dijital platformların Türkiye kataloglarını oluştururken içerik uyumluluğunu daha fazla dikkate almasını gerektirecek.